Een dimmer vervangen doe je zelf in ongeveer tien minuten, zolang je de stroom vooraf uitzet en weet hoe de bedrading is aangesloten. Je hoeft geen elektricien te zijn, maar je moet wel voorzichtig te werk gaan. In dit artikel lees je precies wat je nodig hebt en hoe je de vervanging aanpakt.
Dit heb je nodig voordat je begint
Zorg dat je de juiste materialen bij de hand hebt voordat je de muur ingaat. Wat je nodig hebt:
- Een nieuwe dimmer (geschikt voor jouw type lamp, zie hieronder)
- Een schroevendraaier (plat en kruis)
- Een spanningzoeker of een multimeter
- Eventueel een tang om de draadjes te strippen
Let bij de aanschaf van een nieuwe dimmer goed op welk type lampen je gebruikt. Een dimmer voor gloeilampen werkt niet goed op LED-verlichting. Koop een dimmer die specifiek geschikt is voor LED-lampen als je LED gebruikt. Op de verpakking staat meestal het wattage-bereik en het type lamp waarvoor de dimmer bedoeld is.
Veiligheid eerst: stroom uitzetten
Voordat je ook maar één schroef losdraait, zet je de groep uit via de meterkast. Zet niet zomaar de lichtschakelaar uit, want de bedrading achter het afdekplaatje staat dan nog steeds onder spanning. Zoek in de meterkast de juiste groep (meestal gelabeld per ruimte) en zet die groep op uit.
Controleer daarna met een spanningzoeker of er echt geen spanning op de draden staat. Dit is geen extra stap voor de zekerheid, maar een vereiste. Een spanningzoeker kost een paar euro bij de bouwmarkt en is het gebruik meer dan waard.
Stap voor stap de dimmer vervangen
Volg deze stappen om de oude dimmer te verwijderen en de nieuwe te plaatsen:
- Afdekplaat verwijderen. Draai de schroef(jes) los of klik de afdekplaat eraf. Bij de meeste moderne schakelaars zit een kliksysteem.
- De dimmer losmaken. Schroef de dimmer los uit de inbouwdoos. Trek hem voorzichtig naar voren zodat je de bedrading ziet.
- Draden noteren of fotograferen. Maak een foto van hoe de draden zijn aangesloten voordat je ze losmaakt. Zo weet je later precies welke draad waar thuishoort.
- Draden loskoppelen. Maak de draden los van de oude dimmer. Bij schroefklemmen draai je de schroefjes los; bij veerklemmen gebruik je een schroevendraaier om de klem open te drukken.
- Nieuwe dimmer aansluiten. Sluit de draden aan op de nieuwe dimmer volgens de aanwijzingen in de bijgeleverde handleiding. Gebruik ook de foto die je eerder maakte. In een standaard situatie met één schakelgroep heb je een fase-draad (meestal bruin of zwart) en een nul-draad (blauw). Sommige dimmers hebben ook een aardingsklem voor de geel-groene draad.
- Dimmer terugplaatsen. Druk de dimmer voorzichtig terug in de inbouwdoos en schroef hem vast. Pas op dat je geen draden knelt.
- Afdekplaat terugklikken. Plaats de afdekplaat terug en zet hem vast.
- Stroom terugzetten en testen. Zet de groep weer aan en test of de dimmer werkt. Controleer of de lamp goed dimt zonder te flikkeren.
Veelgemaakte fouten bij het vervangen van een dimmer
De meeste problemen ontstaan door een verkeerde dimmerkeuze of een fout in de aansluiting. Een dimmer die niet compatibel is met LED-lampen zorgt voor flikker, zoemen of het niet goed uitdimmen van de lamp. Controleer daarom altijd de compatibiliteitslijst op de verpakking of website van de fabrikant.
Een andere veelgemaakte fout is de draden omwisselen. Verwisseld je de fase- en nul-draad, dan kan de dimmer niet goed functioneren of kan er gevaar ontstaan. Gebruik daarom altijd de foto die je in stap 3 hebt gemaakt als referentie.
Flikker je lamp na de installatie nog steeds? Dat kan ook aan de lamp zelf liggen. Niet elke LED-lamp is dimbaar. Op de verpakking staat of een lamp geschikt is om te dimmen.
Wanneer schakel je een elektricien in?
Het vervangen van een dimmer valt in de meeste gevallen binnen wat je zelf veilig kunt doen, mits je de stroom uitzet en voorzichtig werkt. Maar in sommige situaties is het slim om een elektricien in te schakelen:
- Als je meer dan twee draden ziet en niet weet welke welke is.
- Als er brandsporen of smelting zichtbaar zijn op de bedrading of in de inbouwdoos.
- Als de inbouwdoos beschadigd of niet genormaliseerd is.
- Als je twijfelt over de aarding in je woning.
In een oudere woning (gebouwd voor de jaren negentig) is de bedrading soms niet kleurgecodeerd volgens de huidige norm. In dat geval is het raadzaam een elektricien te laten meekijken om verwarring te voorkomen.
Een dimmer vervangen is een klus die de meeste mensen prima zelf aankunnen. Zet de stroom uit, maak een foto van de bedrading en kies de juiste dimmer voor jouw lampen. Dat zijn de drie dingen die het verschil maken tussen een geslaagde installatie en een middag frustratie.
