Bij een hotelschakeling met 3 zwarte draden zitten achter een schakelaar vaak twee draden die naar de andere schakelaar lopen en één draad die naar de lamp gaat. Die laatste hoort in een gebruikelijke wisselschakeling op de gemeenschappelijke klem, aangeduid met P of L. Aan de zwarte kleur alleen kun je de draden niet van elkaar onderscheiden.
Een hotelschakeling laat je dezelfde lamp vanaf twee plekken bedienen. Stel voordat je een schakelaar vervangt de functie van de draden vast.
Welke draad hoort waar bij een hotelschakeling met 3 zwarte draden?
Bij de schakelaar aan de kant van de lamp hebben de drie zwarte draden meestal deze functie:
- Eén draad naar de lamp: deze zit op de gemeenschappelijke klem, meestal gemarkeerd met P of L.
- Twee draden naar de andere schakelaar: deze zitten op de twee andere aansluitklemmen, vaak aangeduid met pijlen.
De volgorde van de twee draden op de pijlklemmen is voor de werking van een gewone wisselschakeling niet van belang. Verwissel je de draad naar de lamp met een van die twee draden, dan werkt de schakeling niet zoals bedoeld. Ga daarom niet op de kleur of de positie van een draad in de inbouwdoos af.
Aan de andere kant van een gebruikelijke hotelschakeling zit vaak een bruine draad op de gemeenschappelijke klem en zitten twee zwarte draden op de andere klemmen. Er bestaan ook afwijkende of oudere installaties. Drie zwarte draden zijn dus geen bewijs dat je zeker met de lampzijde van een hotelschakeling te maken hebt.
Drie zwarte draden herkennen bij het vervangen
Zit de oude schakelaar nog aangesloten? Schakel eerst de stroom uit en controleer of de draden spanningsloos zijn. Maak daarna een duidelijke foto waarop de draden én de klemtekens te zien zijn. Noteer welke zwarte draad op P of L zit en markeer die draad voordat je hem losmaakt.
Bij de nieuwe wisselschakelaar is de gemeenschappelijke klem meestal gemarkeerd met P of L en zijn de andere klemmen vaak aangeduid met pijlen. De klemmen kunnen op een andere plek zitten dan bij de oude schakelaar. Neem daarom niet zomaar de fysieke volgorde over: de draad die op P of L zat, hoort weer op de gemeenschappelijke klem. De andere twee komen op de overige wisselklemmen.
Een foto helpt alleen als de oude aansluiting correct was en duidelijk zichtbaar is. Zijn de draden al los, zijn de markeringen onleesbaar of werkte de schakeling eerder niet goed? Laat dan een elektricien vaststellen welke draad welke functie heeft.
Veilig werken met zwarte draden
Ook een zwarte draad kan onder spanning staan. Schakel de stroom uit in de meterkast en meet met een geschikte tweepolige spanningstester of alle betrokken draden spanningsloos zijn; test de spanningstester voor en na de meting op een bekend spanningspunt.
Kun je de spanning niet veilig controleren of de drie draden niet betrouwbaar herkennen? Laat de aansluiting dan over aan een elektricien. Dat voorkomt dat je bij de hotelschakeling de lampdraad verwisselt met een van de twee verbindingsdraden.



