De kleuren van elektradraden geven aan welke functie een draad meestal heeft. In een moderne Nederlandse installatie is bruin de fasedraad, blauw de nuldraad, geel-groen de aardedraad en zwart vaak de schakeldraad. Bij oudere installaties kunnen andere kleuren voorkomen.
De kleur is een aanwijzing, geen bewijs dat een draad goed is aangesloten of veilig is om aan te raken.
Overzicht van de kleuren van elektradraden
| Kleur | Gebruikelijke functie | Aanduiding |
|---|---|---|
| Bruin | Fasedraad | L |
| Blauw | Nuldraad | N |
| Geel-groen | Aardedraad | PE of aardesymbool |
| Zwart | Vaak schakeldraad, soms fasedraad | Afhankelijk van de functie |
| Grijs | Vaak fasedraad bij een driefaseaansluiting | Afhankelijk van de fase |
Deze kleuren horen bij moderne installaties voor wisselstroom. Bij gelijkstroom en in oudere installaties kun je andere kleuren tegenkomen.
Bruin en blauw: fase en nul
De bruine draad is meestal de fasedraad. Die voert spanning vanaf de elektrische installatie naar een apparaat of aansluitpunt. De fase herken je ook aan de letter L.
De blauwe draad is de nuldraad, aangeduid met N. Via de nuldraad loopt de stroom terug. Blauw betekent niet dat de draad altijd veilig is: ook op een nuldraad kan spanning staan, bijvoorbeeld door een fout in de installatie.
Geel-groen: de aardedraad
De geel-groene draad is de beschermingsleiding, meestal aardedraad genoemd. Bij een defect kan deze draad foutstroom afvoeren, zodat een beveiliging kan uitschakelen. Dat helpt voorkomen dat aanraakbare metalen delen onder gevaarlijke spanning blijven staan.
De combinatie geel-groen is bedoeld voor de aardfunctie. Een draad die alleen groen is, heeft niet automatisch dezelfde betekenis. In een oude installatie kan groen juist een fasedraad zijn.
Zwart en grijs: schakel- of fasedraad
Een zwarte draad is in een huisinstallatie vaak een schakeldraad. Die voert bijvoorbeeld de geschakelde spanning van een lichtschakelaar naar een lichtpunt. Staat de schakelaar uit, dan is de draad niet noodzakelijk veilig: een verkeerde aansluiting of een andere schakeling kan alsnog spanning geven.
Zwart is niet altijd een schakeldraad. Bij een driefaseaansluiting kan zwart ook een fasedraad zijn. Grijs wordt daarbij eveneens vaak als fasedraad gebruikt.
Oude kleuren van elektradraden
Vooral in oudere Nederlandse woningen kun je draadkleuren tegenkomen die afwijken van de huidige indeling. Dit zijn de gebruikelijke oude en nieuwe kleuren:
| Functie | Oude kleur | Huidige kleur |
|---|---|---|
| Fase | Groen | Bruin |
| Nul | Rood | Blauw |
| Aarde | Grijs | Geel-groen |
| Schakeldraad | Zwart | Vaak zwart |
Oude en nieuwe kleuren kunnen in dezelfde woning voorkomen, bijvoorbeeld als een deel van de installatie later is aangepast. Een grijze draad kan dus een oude aardedraad zijn, maar in een moderne installatie ook een fasedraad. Laat een elektricien de functie vaststellen voordat je iets aansluit.
Oude draadkleuren betekenen niet automatisch dat de bedrading vervangen moet worden. De staat van de isolatie telt ook mee. Is de isolatie beschadigd of brokkelt een oude stoffen mantel af? Laat de bedrading dan door een elektricien beoordelen.
Draden met elkaar verbinden: kijk naar de functie
Verbind draden niet alleen omdat ze dezelfde kleur hebben. Bij oude en nieuwe bedrading kunnen juist verschillende kleuren dezelfde functie hebben. Andersom kan een kleur, zoals grijs of zwart, voor meer dan één functie gebruikt worden.
Schakel voor werkzaamheden de juiste groep uit en controleer met een geschikte tweepolige spanningstester of de draden spanningsloos zijn, waarbij je de tester vóór en na de meting op een bekend spanningspunt controleert. Weet je niet zeker welke groep of draad je voor je hebt, laat het werk dan over aan een elektricien.
Veelgestelde vragen over draadkleuren
Welke kleur heeft de L-draad en welke kleur heeft de N-draad?
Bij een moderne aansluiting is de L-draad meestal bruin en de N-draad blauw. Bij meerdere fasen kunnen ook zwarte en grijze fasedraden voorkomen.
Is een zwarte draad L of N?
Een zwarte draad is doorgaans geen nuldraad. Hij wordt vaak gebruikt als schakeldraad en kan bij een driefaseaansluiting ook een fasedraad zijn. De functie is niet met zekerheid uit de kleur alleen af te leiden.
Welke kleuren draden zitten er in de groepenkast?
In een moderne groepenkast kom je onder meer bruin voor de fase, blauw voor de nul en geel-groen voor de aarde tegen. Bij meerdere fasen worden ook zwart en grijs gebruikt. In een oudere of aangepaste kast kunnen de kleuren afwijken.
Zie je een kleur die je niet verwacht, of een combinatie van oude en nieuwe draadkleuren? De functie van de draad is niet met zekerheid uit de kleur alleen af te leiden.
