Elektra aanleggen begint met een plan voor de aansluitpunten, leidingen en groepen in huis. Daarna worden de leidingen en aansluitdozen geplaatst, de bedrading aangebracht en de installatie aangesloten en gecontroleerd. Laat het aansluiten en doormeten bij voorkeur over aan een vakbekwaam installateur, zeker bij werk aan de groepenkast.
Of je nu een kamer verbouwt of een hele woning opnieuw indeelt, een goed plan voorkomt dat je later muren opnieuw moet openen. Houd daarbij ook rekening met apparaten die je in de toekomst wilt gebruiken.
Begin met een plan voor de elektra
Maak een plattegrond van de ruimtes waar je elektra wilt aanleggen. Geef daarop aan waar verlichting, schakelaars en aansluitpunten moeten komen. Denk niet alleen aan de lege ruimte, maar ook aan de plek van meubels, deuren en apparaten.
Noteer per ruimte welke apparaten je verwacht te gebruiken. Een keuken met meerdere grote apparaten stelt andere eisen aan de installatie dan een slaapkamer. Een installateur kan beoordelen welke apparaten een eigen groep nodig hebben en of de bestaande groepenkast ruimte biedt.
Teken ook de routes van de leidingen uit. Houd rekening met bestaande leidingen en de constructie van muren en vloeren. Niet iedere muur of vloer is geschikt om zomaar in te frezen. Bij twijfel laat je dit vooraf beoordelen.
Elektra aanleggen in stappen
De precieze werkzaamheden hangen af van de woning en de bestaande installatie. Bij een verbouwing verloopt het aanleggen meestal in deze volgorde:
- Bekijk de bestaande installatie. Controleer welke groepen er zijn, waar leidingen lopen en of de groepenkast geschikt is voor de uitbreiding.
- Maak een indeling. Teken de aansluitpunten en leidingroutes op de plattegrond en bespreek welke apparaten worden aangesloten.
- Teken de plaatsen af. Zet de gekozen punten en routes uit op muren en plafonds. Controleer nog eens of ze passen bij de inrichting.
- Maak ruimte voor leidingen en dozen. Bij inbouw worden sleuven en openingen gemaakt. Bij opbouw komen leidingen zichtbaar op de muur.
- Plaats leidingen en aansluitdozen. Zorg dat ze stevig vastzitten en geschikt zijn voor de plek waar ze komen.
- Breng de bedrading aan en laat aansluiten. Gebruik materiaal dat geschikt is voor de toepassing. Laat verbindingen en werkzaamheden in de groepenkast uitvoeren door iemand met de juiste kennis.
- Laat de installatie controleren. Een installateur kan de nieuwe delen doormeten en controleren of de beveiligingen en aansluitingen goed werken.
Werk sleuven pas definitief dicht als de leidingen en dozen op de juiste plek zitten en de installatie is gecontroleerd. Bewaar de plattegrond van de leidingroutes. Dat helpt als je later gaat boren of verbouwen.
Inbouw of opbouw: wat past bij de ruimte?
Bij inbouw verdwijnen leidingen en dozen grotendeels in de muur of het plafond. Dat geeft een rustige afwerking, maar vraagt meestal meer hak- en herstelwerk. Inbouw is daarom vaak handig tijdens een grotere verbouwing, wanneer de muren toch worden aangepakt.
Bij opbouw lopen leidingen zichtbaar over de muur. Dit kan een praktische keuze zijn in bijvoorbeeld een berging of garage. Je hoeft minder te frezen, maar ziet de leidingen wel zitten. Plaats ze zo dat ze goed vastzitten en niet snel beschadigen.
Groepen en beveiliging controleren
Een groep verdeelt de stroom naar een deel van de woning. Een zekering of installatieautomaat schakelt uit bij kortsluiting of overbelasting. Een aardlekschakelaar biedt extra bescherming bij lekstroom. Die beveiligingen moeten passen bij de installatie die je aanlegt.
Sluit je meerdere zware apparaten aan, dan kan een bestaande groep te zwaar worden belast. Ook is er niet altijd ruimte voor extra groepen in de groepenkast. Laat daarom vóór de aanleg beoordelen of een uitbreiding nodig is. Zo voorkom je dat de nieuwe elektra wel is aangebracht, maar niet veilig kan worden gebruikt.
Voor nieuwe en gewijzigde elektrische installaties is NEN 1010 een belangrijke Nederlandse veiligheidsnorm. Een vakbekwaam installateur kan beoordelen welke eisen voor jouw situatie gelden en de installatie daarop controleren.
Zelf elektra aanleggen of uitbesteden?
Je kunt zelf voorbereidend werk doen, zoals een plattegrond maken, aansluitpunten aftekenen of ruimte vrijmaken. Spreek bij een verbouwing vooraf met de installateur af welke werkzaamheden je zelf uitvoert. Zo voorkom je dat leidingen of dozen later moeten worden verplaatst.
Werk alleen aan elektrische delen als je weet hoe je ze veilig spanningsloos maakt en controleert. Schakel de installatie uit, voorkom dat iemand haar opnieuw inschakelt en controleer met een geschikte tweepolige spanningstester of er geen spanning aanwezig is. Controleer de tester voor en na de meting op een bekend spanningspunt.
Het uitschakelen van de hoofdschakelaar maakt niet automatisch alle delen in de meterkast spanningsloos. Blijf daarom van onderdelen af waarvan je niet zeker weet of ze veilig zijn. Laat werkzaamheden in de groepenkast en het doormeten van de installatie over aan een vakbekwaam installateur.
Wat kost elektra aanleggen?
De kosten hangen vooral af van de omvang van het werk. Een uitbreiding in één ruimte vraagt meestal minder materiaal en arbeid dan nieuwe elektra in een hele woning. Ook de bereikbaarheid van muren en plafonds, het aantal aansluitpunten en de staat van de groepenkast tellen mee.
Vraag bij voorkeur meerdere offertes aan met dezelfde omschrijving van het werk. Controleer of het maken en dichten van sleuven, materiaal, aansluiting, controle en eventuele aanpassing van de groepenkast zijn inbegrepen. Zo zie je beter welke werkzaamheden je voor de prijs krijgt.
Veelgestelde vragen over elektra aanleggen
Mag je zelf elektra aanleggen?
Je mag in je eigen woning werkzaamheden aan de elektrische installatie uitvoeren, maar je blijft verantwoordelijk voor een veilige installatie. Zonder voldoende kennis en geschikt gereedschap is zelf aansluiten niet verstandig. Laat nieuw werk controleren door een vakbekwaam installateur.
Mag je zelf onderdelen in de meterkast aansluiten?
Werk aan de groepenkast vraagt kennis van de installatie en de veiligheidsregels. Laat dit daarom door een vakbekwaam installateur doen. Verzegelde onderdelen van de netaansluiting zijn voor de netbeheerder.
Hoe breid je een bestaande installatie uit?
Begin met een overzicht van de gewenste aansluitpunten en apparaten. Laat daarna controleren of de bestaande groepen, beveiligingen en groepenkast geschikt zijn. Afhankelijk van de belasting kan een extra groep of een aanpassing van de groepenkast nodig zijn.
Waar moet je in de badkamer op letten?
In een badkamer gelden extra veiligheidseisen vanwege vocht en water. De plaats van elektrische onderdelen en de bescherming ervan hangen af van de zone in de ruimte. Laat het plan en de uitvoering daarom beoordelen door een installateur.
Een duidelijke plattegrond en een controle vóór het dichtmaken van muren besparen herstelwerk. Laat de nieuwe elektra ook doormeten voordat je de aansluitpunten in gebruik neemt.
