LED lampen zijn vandaag de dag de meest gebruikte lichtbron in Nederlandse huishoudens. Dat is niet voor niets. Ze verbruiken veel minder stroom dan de oude gloeilampen, gaan jaren langer mee en zijn er in allerlei vormen en maten. Of je een gewone fitting hebt of een speciale, voor bijna elke situatie is er een geschikte lamp te vinden. Toch zijn er nog veel mensen die niet precies weten hoe ze de juiste keuze maken. In deze blog lees je wat je moet weten om goed beslagen ten ijs te komen.
Hoe een LED lamp werkt en waarom het zo zuinig is
Een LED lamp werkt anders dan een gloeilamp. In een gloeilamp wordt een draadje zo heet dat het licht geeft, maar daarbij gaat veel energie verloren als warmte. Een ledlamp gebruikt kleine lichtgevende diodes die direct licht produceren zonder veel warmte te maken. Daardoor gaat bijna alle energie naar licht. Ter vergelijking: een lamp van 8 tot 10 watt geeft evenveel licht als een gloeilamp van 60 watt. Dat scheelt flink op de energierekening, zeker als je meerdere lampen in huis hebt. Ook gaan LED verlichting gemiddeld 15.000 tot 25.000 uur mee, terwijl een gloeilamp al na ongeveer 1.000 uur stukgaat. Je vervangt ze dus veel minder vaak, wat zowel geld als moeite bespaart.
Fittingen en vormen: wat past bij jouw lamp
Een van de meest voorkomende fittingen in Nederland is de E27, ook wel de grote schroeffitting genoemd. De 27 staat voor de diameter van de fitting in millimeters. Deze fitting zit in veel standaardlampen, vloerlampen en hanglampen. Naast de E27 zijn er ook kleinere varianten zoals de E14, die je vaak ziet in kaarslampjes en kleine sfeerlampjes. Buiten de schroeffittingen zijn er ook bajonetfittingen en GU10 spots, die je veel tegenkomt in inbouwspots in het plafond. Naast de fitting speelt ook de vorm van de lamp een rol. Denk aan de klassieke peervorm, een globevorm, een kaarsvorm of een buisvorm. Filament LED lampen zien eruit als de oude gloeilampen met zichtbare gloeidraadjes, maar zijn in werkelijkheid gewoon energiezuinige LED lampen die die stijl nabootsen.
Lichtkleur en helderheid: warm of koel licht
Niet alle lampen geven hetzelfde licht. De kleur van het licht wordt uitgedrukt in Kelvin. Een lage waarde, zoals 2700 Kelvin, geeft warm geel licht dat lijkt op het licht van vroegere gloeilampen. Dat is prettig in de woonkamer of slaapkamer. Een hogere waarde, zoals 4000 of 6500 Kelvin, geeft koeler en witter licht dat beter werkt in een werkruimte, badkamer of keuken. Naast de kleur is ook de helderheid belangrijk. Die wordt gemeten in lumen. Hoe hoger het aantal lumen, hoe meer licht de lamp geeft. Voor een gezellige sfeer is 400 tot 800 lumen vaak genoeg. Een lamp boven een werktafel of in de keuken mag gerust 800 tot 1200 lumen hebben. Let op dat wattage tegenwoordig minder zegt over helderheid dan vroeger, omdat LED verlichting veel efficiënter is.
Dimbaar, slim en met sensoren: de mogelijkheden van moderne verlichting
Steeds meer mensen kiezen voor extra functies bij hun verlichting. Dimbare varianten geven je de mogelijkheid om het licht zachter of feller te maken, afhankelijk van wat je op dat moment wilt. Let wel op: niet elke lamp is dimbaar en niet elke dimmer werkt met elke lamp. Het is slim om dit vooraf te controleren. Daarnaast zijn er slimme lampen die je via een app of spraakassistent kunt bedienen. Je kunt dan kleur en helderheid aanpassen zonder van de bank te komen. Sommige lampen hebben ook een dag nacht sensor ingebouwd, waardoor ze automatisch aangaan bij het donker worden en uitgaan als het licht wordt. Dat is handig voor buiten of in ruimtes waar je de verlichting niet altijd handmatig wilt bedienen. De keuze aan mogelijkheden is de afgelopen jaren flink gegroeid, waardoor je de verlichting echt kunt afstemmen op jouw manier van wonen.
Veelgestelde vragen
Kan ik een LED lamp gebruiken in elke bestaande fitting?
In de meeste gevallen wel. Zolang de fitting overeenkomt, zoals een E27 of E14, kun je een LED lamp gewoon inschroeven zonder aanpassingen. Bij oudere armaturen met een verouderd voorschakeltoestel, zoals sommige TL armaturen, werkt het soms niet direct en heb je een ander type lamp nodig.
Hoe weet ik hoeveel lumen ik nodig heb voor een ruimte?
Een vuistregel is dat je voor een woonkamer of slaapkamer rekent op ongeveer 100 tot 150 lumen per vierkante meter. Voor een keuken of badkamer is 300 lumen per vierkante meter beter. Tel daarna de oppervlakte van de ruimte op en vermenigvuldig die met de aanbevolen lumen per vierkante meter om te berekenen hoeveel licht je totaal nodig hebt.
Zijn LED lampen ook geschikt voor buiten?
Ja, maar dan moet je letten op de IP waarde van de lamp of het armatuur. Die waarde geeft aan hoe goed het product beschermd is tegen water en stof. Voor buitengebruik heb je minimaal een IP44 nodig. Lampen voor tuinverlichting of gevels hebben vaak een hogere beschermingsgraad.
Hoe ga ik op een goede manier om met oude LED lampen?
LED lampen horen niet in de gewone vuilnisbak. Ze bevatten elektronische onderdelen die apart verwerkt moeten worden. Je kunt ze inleveren bij een gemeentelijk recyclepunt of bij veel bouwmarkten en elektronicawinkels die een inzamelpunt hebben voor kleine elektronische apparaten.
Geef een reactie