Ja, je kunt in de meeste gevallen een led lamp in een halogeen armatuur gebruiken. Zolang het fitting type van de ledlamp overeenkomt met het fitting type van het armatuur, werkt de vervanging vrijwel altijd. Toch zijn er een paar dingen waar je op moet letten, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Hoe weet je of een led lamp past in jouw halogeen armatuur?
Het belangrijkste is de fitting. Halogeenlampen komen voor in verschillende fitting types, zoals GU10, G9, GU5.3 (ook wel MR16) en G4. Voor al deze fitting types zijn ledlampen verkrijgbaar. Kijk op de lamp of op het armatuur welk type fitting erin zit. Dat staat er vrijwel altijd bij als een code met letters en een getal. Koop vervolgens een ledlamp met exact dezelfde fittingcode.
De fysieke maat is ook een aandachtspunt. Sommige halogeen armaturen, zoals inbouwspots, hebben weinig ruimte achter het plafond. Ledlampen zijn tegenwoordig compact genoeg voor de meeste situaties, maar check bij twijfel de afmetingen van de lamp vooraf.
Let op bij armaturen met een transformator (MR16 en G4)
Hier zit de grootste valkuil. Halogeen MR16- en G4-lampen werken op 12 volt en hebben daarvoor een transformator. Er zijn twee soorten transformatoren: een conventionele (magnetische) transformator en een elektronische transformator. Ledlampen werken wel op 12 volt, maar sommige typen zijn niet compatibel met een oude magnetische transformator. Dit kan leiden tot flikkering of helemaal niet functioneren.
Wat je kunt doen: vervang de transformator door een led-driver die speciaal voor ledlampen is gemaakt, of kies een ledlamp waarop staat vermeld dat hij compatibel is met zowel magnetische als elektronische transformatoren. Die informatie staat op de verpakking of in de productspecificaties.
Bij GU10 en G9 speelt dit probleem niet. Die lampen werken rechtstreeks op 230 volt en heb je geen transformator voor nodig. Vervanging door een ledlamp is dan eenvoudig en probleemvrij.
Dimbare led lampen in een halogeen armatuur met dimmer
Heb je een dimmer in je halogeen armatuur? Dan moet je extra opletten. Een gewone ledlamp werkt niet goed op een dimmer die is ontworpen voor halogeenlampen. Je ziet dan vaak flikkering of de lamp dimt niet soepel. Kies in dat geval uitdrukkelijk voor een ledlamp die als “dimbaar” is aangemerkt. Controleer bovendien of jouw bestaande dimmer geschikt is voor ledlampen. Oudere faseaansnijddimmers voor halogeen zijn dat vaak niet. Vervanging van de dimmer kan dan nodig zijn.
Wat levert de overstap op?
Ledlampen gebruiken gemiddeld 80 tot 90 procent minder energie dan vergelijkbare halogeenlampen bij hetzelfde lichtoutput. Een halogeen GU10 van 50 watt kun je vervangen door een led GU10 van 5 tot 7 watt met vergelijkbare lichtopbrengst. Dat scheelt flink op je energierekening, zeker als je veel spots hebt. Daarnaast gaan ledlampen veel langer mee: de levensduur ligt doorgaans op 15.000 tot 25.000 uur, tegenover 2.000 uur voor een gemiddelde halogeenlamp.
Wanneer werkt een led lamp niet in een halogeen armatuur?
Er zijn situaties waarin vervanging niet eenvoudig werkt of extra aanpassingen vraagt:
- Het armatuur heeft een magnetische transformator die niet compatibel is met ledlampen.
- De dimmer is alleen geschikt voor halogeenlampen en niet voor led.
- Het armatuur is volledig gesloten en heeft geen ventilatie. Ledlampen produceren minder warmte dan halogeen, maar de elektronica in de lamp heeft wel enige luchtcirculatie nodig. In volledig afgesloten armaturen kan de lamp sneller slijten.
- De armatuurruimte is te klein voor de afmetingen van de beschikbare ledlampen.
In verreweg de meeste situaties is een led lamp in een halogeen armatuur plaatsen simpel en probleemloos. Controleer het fitting type, kijk of er een transformator in het spel is en check bij een dimmer of de lamp dimbaar is. Doe je dat, dan profiteer je meteen van lagere energiekosten en minder gedoe met lampjes vervangen.
