Voor led verlichting heb je een ledtrafo (ook wel led driver of ledvoeding genoemd) nodig, geen gewone halogeentrafo. De juiste trafo voor led verlichting hangt af van het voltage dat jouw ledlampen of ledstrip nodig heeft (meestal 12 of 24 volt), het totale vermogen van je installatie en of je werkt met dimbare lampen.
Hieronder lees je precies waar je op moet letten, zodat je niet met de verkeerde trafo thuiskomt of je ledlampen kapotmaakt.
Welke trafo voor led verlichting: 12 volt of 24 volt?
De meeste led strips en inbouwspots werken op 12 volt of 24 volt. Het voltage staat op de verpakking of in de specificaties van je ledproduct. Dit is de eerste keuze die je maakt.
Een 12 volt trafo is de standaardkeuze voor kleine installaties en kortere ledstrips, bijvoorbeeld in een keukenkastje of een badkamer. Bij 12 volt neemt de spanning sneller af over een lange kabel of strip, wat zichtbare kleurverschillen kan geven aan het einde van de strip.
Een 24 volt trafo is beter geschikt voor langere ledstrips en grotere installaties. Het voltage houdt beter stand over grotere afstanden, waardoor de helderheid en kleur gelijkmatiger blijven. Heb je een ledstrip van langer dan 5 meter? Dan is 24 volt vaak de betere keuze.
Bereken het benodigde vermogen
De trafo moet krachtig genoeg zijn voor al je ledlampen samen. Tel het wattage van alle ledlampen of de totale watt per meter van je ledstrip bij elkaar op. Dat geeft je het minimale vermogen van de trafo.
Reken daarna altijd een veiligheidsmarge van 20% in. Dit voorkomt dat de trafo constant op zijn maximum draait, wat de levensduur verkort. Een rekenvoorbeeld:
- 5 meter ledstrip van 10 watt per meter = 50 watt
- Plus 20% marge = 60 watt
- Kies dus een trafo van minimaal 60 watt, bijvoorbeeld een van 75 watt
Een trafo die te zwak is, werkt niet betrouwbaar en gaat sneller kapot. Een trafo met te veel vermogen is geen probleem: ledverlichting trekt alleen wat het nodig heeft.
Dimbare led verlichting vraagt een dimbare trafo
Wil je je ledverlichting dimmen? Dan heb je niet alleen dimbare ledlampen nodig, maar ook een dimbare ledtrafo. Een gewone trafo geeft flikker of werkt helemaal niet samen met een dimmer. Kijk op de verpakking van de trafo of dimfunctionaliteit wordt ondersteund, en welk type dimmer compatibel is (TRIAC, leading edge of trailing edge).
Let op: goedkope dimmers van het stopcontact zijn lang niet altijd compatibel met alle ledtrafo’s. Controleer altijd of de dimmer en de trafo van dezelfde techniek gebruikmaken.
Gelijkstroom (DC) of wisselstroom (AC)?
Bijna alle ledstrips werken op gelijkstroom (DC). Een ledtrafo zet wisselstroom uit het stopcontact om naar gelijkstroom op het juiste voltage. Dit is anders dan een halogeentrafo, die ook op 12 volt werkt maar wisselstroom levert. Gebruik je per ongeluk een halogeentrafo voor je ledstrip, dan werkt de strip niet goed of gaat hij kapot. Controleer dus altijd of de uitgang van de trafo “DC” is als je een ledstrip aansluit.
Binnen of buiten: let op de IP-waarde
Gebruik je de trafo in een vochtige ruimte zoals een badkamer, of buiten in de tuin? Dan heeft de trafo een IP-waarde nodig die past bij de omgeving. Voor buiten gebruik heb je minimaal IP65 nodig (spatwaterdicht). Voor droge binnenruimtes is IP20 voldoende. Een trafo zonder de juiste IP-waarde in een vochtige omgeving is gevaarlijk en gaat snel stuk.
Kies de trafo voor jouw ledverlichting op basis van voltage (12 of 24 volt), het berekende vermogen plus 20% marge, dimfunctie en de omgeving waar de trafo hangt. Met die vier punten vind je altijd de juiste ledtrafo, zonder giswerk.
