Een dubbele schakelaar aansluiten doe je door twee afzonderlijke schakelaars in één inbouwdoos te combineren, elk op hun eigen stroomkring. Daarmee bedien je twee verschillende verlichting of apparaten vanuit één plek. Hoe je dat precies aanpakt, lees je hieronder in een duidelijk stappenplan.
Wat is een dubbele schakelaar?
Een dubbele schakelaar zit in één behuizing maar heeft twee aparte wipjes, elk met een eigen functie. Zo kun je bijvoorbeeld de plafondlamp en de wandlamp in één ruimte apart aan- en uitzetten via hetzelfde schakelaarblok. Je kunt ook kiezen voor een dubbele wisselschakelaar, waarmee je een lamp vanuit twee plekken bedient. De bedrading verschilt per type, dus controleer altijd welke variant je nodig hebt.
Wat heb je nodig?
- Dubbele schakelaar (met of zonder wisselschakelaarfunctie)
- Schroevendraaier (plat en kruis)
- Afplaktape of labelsticker voor de groepen
- Draadstriptang
- Spanningstester of multimeter
- Eventueel: kroonsteentjes of lasdoppen
Dubbele schakelaar aansluiten: stap voor stap
Stap 1: spanning uitschakelen. Zet in de groepenkast de juiste groep uit. Controleer daarna met een spanningstester of er echt geen spanning meer op de draden staat. Doe dit altijd, ook als je zeker denkt te weten welke groep het is. Dit is de enige stap die je beschermt tegen een stroomschok.
Stap 2: de oude schakelaar verwijderen. Schroef het afdekplaatje los en haal de bestaande schakelaar uit de inbouwdoos. Maak een foto van de bedrading voordat je iets losmaakt. Zo weet je later precies welke draad waar zat, zeker als je voor het eerst een dubbele schakelaar aansluit ter vervanging van een enkele.
Stap 3: de draden identificeren. In een standaard schakelaargroep kom je doorgaans de volgende draden tegen: een bruine (of zwarte) fasedraad, een blauwe nuldraad en soms een groen-gele aardedraad. Bij een wisselschakelaarinstallatie zie je ook een of twee schakeldraden, vaak grijs of zwart gemarkeerd. Check altijd de kleurcodering van jouw specifieke installatie, want oudere woningen kunnen afwijkende kleuren hebben.
Stap 4: draden aansluiten op de dubbele schakelaar. Een dubbele schakelaar heeft per wipje minstens twee aansluitklemmen: één voor de inkomende fase en één voor de uitgaande schakelddraad naar de lamp. Sluit de gemeenschappelijke fase aan op de invoerklem van beide schakelaars (of gebruik een vertakking binnen de inbouwdoos). Verbind daarna per schakelaar de bijbehorende schaleldraad naar de juiste lamp of het juiste apparaat. Raadpleeg het aansluitschema dat bij de schakelaar wordt meegeleverd; dit verschilt per fabrikant.
Stap 5: aarde aansluiten. Als de schakelaar een aardaansluiting heeft, sluit dan de groen-gele draad aan op de daarvoor bestemde klem. Dit is verplicht bij metalen schakelaars en sterk aanbevolen bij plastic uitvoeringen die een aardklem hebben.
Stap 6: alles terugplaatsen en testen. Duw de schakelaar voorzichtig terug in de inbouwdoos. Zorg dat er geen draden geklemd raken. Schroef het afdekplaatje vast en zet daarna pas de groep in de groepenkast terug aan. Test beide wipjes afzonderlijk: knippert er iets of slaat de groep eruit, zet dan direct de stroom weer af en controleer de aansluitingen.
Veelgemaakte fouten bij het aansluiten
Een veelgemaakte fout is de fase en de schakeldraad omwisselen. Het licht werkt dan soms wel, maar de schakelaar staat “verkeerd om” en dat kan op termijn problemen geven. Een andere valkuil is te weinig draad strippen, waardoor de klem de kern niet goed vastpakt en je een losse verbinding krijgt. Strip de kern minimaal 8 tot 10 mm.
Let ook op de inbouwdoos. Een dubbele schakelaar is breder dan een enkele en heeft een grotere afdekplaat. Controleer of je bestaande inbouwdoos breed genoeg is voor de dubbele uitvoering, anders moet je die eerst vervangen.
Wanneer schakel je een elektricien in?
Als je de bedrading in de muur niet herkent, er meer dan drie draden uit de inbouwdoos komen die je niet kunt plaatsen, of als de groepenkast al meer dan 25 jaar oud is en geen moderne aardlekbeveiliging heeft, is het verstandig een erkend elektricien te bellen. Werken aan de vaste installatie mag in Nederland door particulieren in de eigen woning, maar je bent wel zelf verantwoordelijk voor de veiligheid. Bij twijfel is professioneel advies altijd goedkoper dan een beschadigde installatie of, erger, een brand.
Een dubbele schakelaar aansluiten is een klus die de meeste doe-het-zelvers goed aankunnen, mits je de spanning altijd eerst uitzet en de aansluitingen netjes controleert. Neem de tijd, maak een foto voor je begint, en test elk wipje apart voordat je alles afsluit.
