Een enkelpolige schakelaar aansluiten doe je door de fasedraad (bruin) op klem L1 aan te sluiten en de schakeldraad naar de lamp (zwart) op klem 1. Dat zijn de twee aansluitpunten die elke standaard enkelpolige schakelaar heeft. Met de juiste voorbereiding en een beetje basiskennis is dit een klusje dat je zelf kunt doen, al gelden er wel veiligheidsregels die je strikt moet volgen.
Wat is een enkelpolige schakelaar?
Een enkelpolige schakelaar heeft twee aansluitklemmen en onderbreekt de stroomkring op één punt: de fasedraad. Hiermee bedien je één lamp of lichtpunt vanuit één plek. Dat is de meest eenvoudige en meest gebruikte schakelaar in de woning. Wil je een lamp vanuit twee plaatsen bedienen, dan heb je een wisselschakelaar nodig. Dat is een ander circuit en staat hier verder buiten beschouwing.
Wat heb je nodig?
- Een nieuwe enkelpolige schakelaar
- Een platte en een kruiskopschroevendraaier
- Een spanningzoeker of multimeter
- Eventueel een striptang voor de bedrading
Controleer ook welk inbouwdoos-formaat je hebt. De meeste schakelaarinzetten passen op een standaard ronde inbouwdoos, maar dit verschilt per merk. Koop dus bij voorkeur een schakelaar van hetzelfde serie als je bestaande wandcontactdozen, zodat de afdekplaat goed aansluit.
Veiligheid eerst: zet de spanning af
Zet altijd de betreffende groep uit via de groepenkast voordat je aan de bedrading begint. Controleer daarna met een spanningzoeker of de draden in de schakelaaruitsparing echt spanningsloos zijn. Dit doe je op alle aanwezige draden, niet alleen op de draad die je denkt aan te raken. Ga nooit op goed geluk te werk: spanning van 230 volt kan dodelijk zijn.
Bewaar ook de afdekplaat en de schroefjes van de oude schakelaar. Die heb je zeker nodig als de nieuwe schakelaar een iets ander bevestigingssysteem heeft.
Enkelpolige schakelaar aansluiten: de stappen
Hieronder zie je het stappenplan voor het aansluiten of vervangen van een enkelpolige schakelaar.
- Stap 1: groep uitschakelen. Zet de juiste groep in de meterkast uit en controleer met een spanningzoeker of er geen spanning meer op de draden staat.
- Stap 2: oude schakelaar verwijderen. Verwijder de afdekplaat (vaak klikt die eraf of zit er een schroef onder), draai de inzet los en trek hem voorzichtig uit de inbouwdoos.
- Stap 3: draden losschroeven. Noteer of maak een foto van welke draad op welke klem zit, zodat je niets vergeet bij de nieuwe schakelaar.
- Stap 4: bruine draad op L1. Sluit de toekomende bruine draad (de fasedraad vanuit de groepenkast) aan op klem L1 van de nieuwe schakelaar.
- Stap 5: zwarte draad op klem 1. Sluit de zwarte draad (de schakeldraad richting de lamp) aan op klem 1.
- Stap 6: schakelaar terugplaatsen. Duw de inzet terug in de inbouwdoos, schroef hem vast en klik of schroef de afdekplaat er weer op.
- Stap 7: spanning terugzetten en testen. Zet de groep weer aan en test of de schakelaar werkt.
Wat als er meer dan twee draden in de doos zitten?
In oudere woningen kom je soms drie of vier draden tegen in de schakelaaruitsparing. Dat kan komen doordat er een nuldraad (blauw) of aardedraad (geel-groen) meeloopt, of doordat meerdere lichtpunten via dezelfde doos worden doorgelust. De aardedraad sluit je nooit aan op de schakelaar zelf, maar verbindt je met de aardklem in de inbouwdoos als die aanwezig is. De nuldraad gaat ook niet naar de schakelaar. Laat je bij twijfel adviseren door een erkend elektricien, zeker als de bedrading onduidelijk is.
Wanneer schakel je een elektricien in?
Vervangt of verplaatst je een schakelaar waarbij de bedrading al aanwezig en duidelijk is, dan is dit voor de meeste mensen zelf te doen. Wil je een nieuwe bedrading trekken, de installatie uitbreiden of is de situatie in de inbouwdoos onduidelijk? Dan is het verstandig een erkend elektricien in te schakelen. In België is het bovendien verplicht om een nieuwe of gewijzigde elektrische installatie te laten keuren door een erkend keuringsorgaan. Controleer wat er in jouw situatie geldt voordat je begint.
Zorg er tot slot voor dat je een schakelaar kiest die geschikt is voor de belasting van de lamp of het lichtpunt. Voor gewone ledverlichting is een standaard schakelaar voor 10 ampère meer dan voldoende. Vervang je schakelaar zorgvuldig, test hem goed en je hebt er jarenlang plezier van.
