De starter van een tl-lamp zit bijna altijd in de zijkant van het armatuur, vlak achter of naast de tl-buis zelf. Je herkent hem als een klein cilindrisch of rondachtig plastic dopje, meestal wit of grijs van kleur, ter grootte van een vingerkootje.
Veel mensen zoeken een tijdje voordat ze de starter vinden, omdat hij soms weggestopt zit achter een afdekkapje of net buiten het zichtbereik als de lamp aan het plafond hangt. Weet je waar je moet kijken, dan heb je hem in een paar seconden gevonden.
Waar zit de starter van een tl-lamp precies?
De starter bevindt zich altijd in het armatuur, het metalen of kunststof omhulsel waar de tl-buis in zit. Er zijn twee veelvoorkomende posities:
- Aan de zijkant van het armatuur: dit is de meest voorkomende plek. Je ziet aan het uiteinde van het armatuur een klein rond dopje dat iets uitsteekt. Dat is de starter.
- Vlak achter de tl-buis: bij sommige armaturen zit de starter in een houder die direct naast of achter de buis is gemonteerd, iets meer naar het midden van het armatuur toe.
Bij armaturen met twee tl-buizen heeft elke buis zijn eigen starter. Zoek dus op beide uiteinden of tussenposities.
Hoe herken je een starter?
Een starter is een klein cilindertje van ongeveer 2 tot 3 centimeter hoog en 1 tot 1,5 centimeter in doorsnede. Hij zit in een klein houderije (de starterfitting) en is er eenvoudig uit te draaien door hem een kwartslag te draaien en dan recht naar buiten te trekken, vergelijkbaar met een bajonetsluitng. De meest gebruikte typen zijn de S2, S10 en S11, maar in huishoudelijke armaturen kom je de S10 het vaakst tegen.
Starter wisselen: stap voor stap
Heb je de starter gevonden en wil je hem vervangen? Volg dan deze stappen:
- Zet de stroom uit. Zet de lamp uit via de schakelaar, of zet de groep in de meterkast uit voor de zekerheid.
- Draai de tl-buis uit de fitting als dat nodig is om bij de starter te komen. Draai de buis een kwartslag en trek hem eruit.
- Zoek de starter in de zijkant of net achter de buis in het armatuur.
- Druk de starter licht in, draai hem een kwartslag tegen de klok in en trek hem recht naar buiten.
- Plaats de nieuwe starter door hem in de fitting te duwen, een kwartslag met de klok mee te draaien totdat hij vastklikt.
- Zet de tl-buis terug en zet de stroom weer aan.
Een nieuwe starter kost doorgaans maar een paar euro. Gooi de oude niet weg als je niet zeker weet of hij de boosdoener is. Probeer eerst een nieuwe starter, want flikkerende of niet-startende tl-lampen worden in veel gevallen veroorzaakt door een defecte starter en niet door de buis zelf.
Geen starter te vinden? Dit kan het zijn
Niet elke tl-installatie heeft een losse starter. Elektronische voorschakelapparaten (EVA) werken zonder starter. Bij zo’n armatuur zie je geen starterfitting, want het voorschakelapparaat regelt het aansteken van de buis elektronisch. Is er nergens een ronde fitting te vinden in het armatuur, dan heb je waarschijnlijk zo’n systeem. In dat geval is het voorschakelapparaat zelf de plek om te controleren als de lamp problemen geeft.
Twijfel je welk systeem je hebt, kijk dan op het label dat vaak op de binnenkant van het armatuur is geplakt. Staat daar “EVA” of “HF” (hoogfrequent), dan heb je geen starter nodig.
Kortom: bij de meeste gewone tl-armaturen vind je de starter aan de zijkant of net achter de buis. Zoek naar een klein rond dopje in een houder, draai hem een kwartslag en hij komt er zo uit.
