In een schema voor een schakelaar met stopcontact gaat de bruine fasedraad meestal naar zowel het stopcontact als de schakelaar. Het stopcontact blijft dan onder spanning, terwijl de schakelaar een lamp bedient. Wil je juist het stopcontact zelf schakelen? Dan loopt de fase naar het stopcontact via de schakelaar en ziet het schema er anders uit.
Hieronder zie je beide situaties. De schema’s tonen de functie van de aansluitingen, niet de precieze plaats van de klemmen. Die verschilt per product.
Schema schakelaar met stopcontact en een aparte lamp
In deze veelvoorkomende combinatie heeft het stopcontact een vaste voeding. De schakelaar onderbreekt alleen de fase naar de lamp. Een zwarte schakeldraad loopt van de schakelaar naar de lamp.
| Draad | Verbinding in het schema | Functie |
|---|---|---|
| Bruin | Voeding naar stopcontact en schakelaar | Voert de fase aan |
| Blauw | Voeding naar stopcontact en lamp | Voert de nul aan |
| Geel-groen | Voeding naar aardcontact van het stopcontact en, indien nodig, naar de lamp | Zorgt voor beschermende aarding |
| Zwart | Schakelaar naar lamp | Voert de geschakelde fase naar de lamp |
Als je de lamp uitzet, blijft het stopcontact in dit schema gewoon werken. De nul en aarde van de lamp lopen niet via de schakelaar. De aarde wordt aangesloten als de lamp daarvoor een aardklem heeft.
Schema waarbij de schakelaar het stopcontact bedient
Wil je dat het stopcontact uitgaat met de schakelaar? Dan loopt de fase eerst door de schakelaar en pas daarna naar het stopcontact:
- De fase loopt van de voeding naar de ingang van de schakelaar.
- De uitgang van de schakelaar gaat naar de faseaansluiting van het stopcontact.
- De nul en aarde lopen rechtstreeks naar het stopcontact.
In dit voorbeeld schakelt de schakelaar alleen de fase. De combinatie en de schakelaar moeten geschikt zijn om het aangesloten apparaat te schakelen. Houd de belasting van het aangesloten apparaat binnen de aangegeven belasting van de combinatie en de schakelaar. Een schakelaar die bedoeld is voor een lamp is niet automatisch geschikt voor elk apparaat in een stopcontact.
Waar let je op bij het lezen van het schema?
Een combinatie kan een interne verbinding tussen het stopcontact en de schakelaar hebben, maar dat is niet bij elk model zo. Een losse verbindingsdraad is dus niet bij elk model nodig. Op het aansluitschema van de fabrikant staan de klemmen die bij jouw uitvoering horen.
In moderne installaties geven de draadkleuren meestal de functie aan; bij oudere of aangepaste bedrading is de functie niet altijd uit de draadkleuren af te leiden. Komt er alleen een schakeldraad bij de doos uit en ontbreken de nul of aarde? Dan kun je het eerste schema niet zomaar toepassen.
Werk nooit aan bedrading die onder spanning staat. Schakel de voeding uit, voorkom dat iemand die weer inschakelt en controleer met een geschikte tweepolige spanningstester of de aansluitingen spanningsloos zijn. Controleer ook de tester voor en na de meting op een bekende spanningsbron.
Kun je de draden of aansluitklemmen niet met zekerheid herkennen, laat de aansluiting dan controleren door een elektricien. Zo voorkom je dat het stopcontact onbedoeld wordt geschakeld of verkeerd wordt aangesloten.



