Wat is kortsluiting en hoe ontstaat het?

wat is kortsluiting

Wat is kortsluiting? Kortsluiting ontstaat wanneer elektriciteit een onbedoelde verbinding met weinig elektrische weerstand volgt. Daardoor kan in korte tijd een zeer hoge stroom lopen. Draden en onderdelen kunnen heet worden, beschadigen of brand veroorzaken.

Bij kortsluiting in huis schakelt de beveiliging in de groepenkast meestal de stroom uit. Dat beperkt de schade, maar neemt de oorzaak niet weg.

Wat is kortsluiting precies?

Elektriciteit loopt normaal via bedrading naar een apparaat en weer terug. Het apparaat gebruikt de stroom, bijvoorbeeld om een lamp te laten branden of een motor te laten draaien.

Bij kortsluiting ontstaat een verbinding op een plek waar die niet hoort. Denk aan twee beschadigde draden die elkaar raken. De stroom kan dan buiten het apparaat om lopen. Omdat de weerstand van die verbinding vaak erg laag is, kan de stroomsterkte snel oplopen.

Een kortsluiting kan in een apparaat zitten, maar ook in een snoer, stopcontact of leiding in de muur. Waar de fout zit, is niet altijd van buitenaf te zien.

Waardoor ontstaat kortsluiting?

Vaak ontstaat kortsluiting doordat de isolatie rond een draad beschadigd raakt. Die isolatie is de beschermlaag die voorkomt dat draden elkaar raken. Ook een defect in een apparaat kan een verkeerde verbinding veroorzaken.

Voorbeelden van mogelijke oorzaken zijn:

  • Een snoer dat bekneld is geraakt of waarvan de isolatie is doorgesleten.
  • Een kapot onderdeel in een elektrisch apparaat.
  • Vocht dat in een apparaat of stopcontact terechtkomt.
  • Beschadigde bedrading in een muur, bijvoorbeeld na boren.
  • Een draad die is losgeraakt en een andere draad raakt.

Niet ieder probleem met een apparaat is kortsluiting. Een apparaat kan ook stoppen omdat een draad onderbroken is. Dan kan de stroom juist niet meer door dat deel van het apparaat lopen.

Hoe herken je kortsluiting?

Een bekend teken is dat de stroom in een deel van het huis plotseling uitvalt, bijvoorbeeld wanneer je een apparaat aanzet. In de groepenkast kan dan een schakelaar zijn uitgevallen of een zekering zijn doorgebrand.

Andere mogelijke signalen zijn een vonk, een knal, een brandlucht of een warme plek bij een snoer of stopcontact. Zulke signalen kunnen ook een andere elektrische fout aangeven. Je kunt dus niet alleen op basis daarvan vaststellen dat het om kortsluiting gaat.

Zie je rook, vuur of vonken? Blijf uit de buurt van het apparaat of stopcontact. Schakel de stroom alleen uit als dat veilig kan. Verlaat bij brand de woning en bel 112.

Wat is het verschil tussen kortsluiting en overbelasting?

Bij kortsluiting ontstaat een verkeerde verbinding waardoor de stroom plotseling sterk kan toenemen. Bij overbelasting loopt de stroom wel via de normale weg, maar vragen apparaten samen meer stroom dan een groep aankan.

Een beschadigd snoer kan bijvoorbeeld kortsluiting veroorzaken. Meerdere zware apparaten tegelijk op dezelfde groep kunnen voor overbelasting zorgen. In beide gevallen kan de beveiliging de stroom uitschakelen.

Wat doe je bij een vermoedelijke kortsluiting?

Gebruik het verdachte apparaat of stopcontact niet meer. Is er geen rook, brandlucht of andere direct gevaarlijke situatie? Dan kun je voorzichtig nagaan of een aangesloten apparaat de oorzaak is.

  • Schakel de betrokken groep uit in de groepenkast.
  • Haal de stekkers van de apparaten op die groep uit het stopcontact, voor zover je dat veilig kunt doen.
  • Schakel de groep weer in. Blijft die aan, dan kan een van de losgekoppelde apparaten of snoeren de oorzaak zijn.
  • Viel de stroom direct uit toen je een bepaald apparaat gebruikte? Laat dat apparaat en het snoer controleren of vervangen. Gebruik het niet opnieuw om de fout te testen.

Schakelt de groep opnieuw uit terwijl de apparaten zijn losgekoppeld? Laat een elektricien de oorzaak onderzoeken. De fout kan ook in een vast aangesloten apparaat, stopcontact of leiding zitten. Blijf de beveiliging niet opnieuw inschakelen en raak beschadigde of losse draden niet aan.

Veelgestelde vragen over kortsluiting

Kan kortsluiting brand veroorzaken?
Ja. Door de hoge stroom kunnen draden en onderdelen snel heet worden. Isolatie kan smelten en materiaal in de buurt kan vlam vatten. Ook in een stopcontact kan dit gebeuren.

Kan kortsluiting vanzelf overgaan?
De verschijnselen kunnen tijdelijk verdwijnen, bijvoorbeeld als een beschadigd snoer anders ligt. Dat betekent niet dat de oorzaak weg is. Gebruik het verdachte onderdeel niet meer totdat het is gecontroleerd.

Welk apparaat kan kortsluiting veroorzaken?
In principe kan elk elektrisch apparaat met een defect onderdeel of beschadigd snoer kortsluiting veroorzaken. Ook apparaten die normaal goed werken, kunnen door vocht of beschadiging een fout krijgen.

Is een uitgevallen groep altijd het gevolg van kortsluiting?
Nee. Een groep kan ook uitvallen door overbelasting of een andere elektrische fout. Kijk daarom niet alleen naar welke schakelaar is uitgevallen, maar ook naar wat er gebeurde vlak voordat de stroom wegviel.

Een beschadigd snoer of een apparaat dat de stroom laat uitvallen, is een reden om het niet meer te gebruiken. Zo voorkom je dat dezelfde kortsluiting opnieuw ontstaat.

Scroll naar boven