Een dimmer aansluiten doe je door de bestaande lichtschakelaar te vervangen door een dimmerschakelaar. Het is een klus die de meeste doe-het-zelvers zelf kunnen uitvoeren, mits je de stroom eerst uitschakelt en weet welke draden je voor je hebt. Hieronder vind je een duidelijk stappenplan, inclusief de valkuilen die je wilt vermijden.
Wat je nodig hebt voordat je begint
Zorg dat je de juiste dimmer hebt voor jouw situatie. Niet elke dimmer werkt met elke lamp. LED-lampen hebben een LED-geschikte dimmer nodig; een gewone (fase-aansnijdings)dimmer geeft met LED’s vaak flikkering of een zoem-geluid. Controleer de verpakking van je dimmer én je lampjes of ze samen compatibel zijn.
Dit heb je verder nodig:
- Een platte en een kruiskopschroevendraaier
- Een spanningzoeker of multimeter
- Eventueel een tang of striptang
- De nieuwe dimmer (inclusief bijgeleverde beugel en afdekraam)
Dimmer aansluiten: het stappenplan
Stap 1: stroom uitschakelen. Zet de groep waarop het lichtpunt zit uit via de meterkast. Controleer daarna met een spanningzoeker of er echt geen spanning op de draden staat. Sla deze stap nooit over; ook al is de schakelaar uit, de draden kunnen nog onder spanning staan.
Stap 2: de oude schakelaar verwijderen. Schroef het afdekraam los en verwijder de schakelaar uit de inbouwdoos. Trek de schakelaar voorzichtig naar voren zodat je de aansluitdraden goed kunt zien. Noteer of maak een foto van welke draad op welke klem zit, zodat je straks weet hoe je de dimmer aansluit.
Stap 3: draden losmaken. Maak de draden los van de oude schakelaar. Bij een gewone enkelvoudige schakelaar heb je meestal twee draden: een fasedraad (vaak zwart of bruin) en een schakelaar-fasedraad (ook zwart of bruin, maar soms gemerkt). Soms zit er ook een aardedraad (geel-groen).
Stap 4: dimmer aansluiten. Sluit de draden aan op de dimmer volgens het schema in de bijgeleverde handleiding. Bij de meeste enkelvoudige dimmers zijn er twee aansluitpunten voor de fase en de schakelaar-fase. Zit er een aardeklem op de dimmer, sluit dan ook de aardedraad aan. Zorg dat de draadpunten goed zijn afgestript (ongeveer 8 tot 10 mm) en stevig vastzitten in de klemmen.
Stap 5: dimmer in de inbouwdoos plaatsen. Vouw de draden voorzichtig in de doos en druk de dimmer op zijn plek. Schroef de beugel vast en klik het afdekraam erop.
Stap 6: stroom terugzetten en testen. Zet de groep in de meterkast weer aan en test de dimmer. Draai hem langzaam op en neer om te controleren of het licht goed reageert zonder te flikkeren of te zoemen.
Veelgemaakte fouten bij het aansluiten van een dimmer
De meest gemaakte fout is een verkeerde dimmer kiezen voor het type lamp. Gebruik je een fase-aansnijdingsdimmer op LED-lampen die daar niet voor geschikt zijn, dan kunnen de lampen flikkeren, zoemen of zelfs voortijdig kapotgaan. Controleer altijd de compatibiliteitslijst die de meeste dimmerfabrikanten op hun website of in de verpakking meegeven.
Een andere valkuil is het niet uitschakelen van de stroom. Werken aan de elektra met spanning erop is gevaarlijk en kan leiden tot een kortsluiting of erger. Gebruik altijd een spanningzoeker om dubbel te controleren, ook als je de groep dacht uit te zetten.
Ten slotte: niet alle schakelaarplekken in huis zijn geschikt voor een dimmer. Op plekken waar de bedrading een nuldraad mist (bij modernere smart dimmers soms wél nodig), of waar meerdere schakelaars samen één lamp bedienen (wisselschakeling), gelden andere regels. Controleer bij twijfel of jouw situatie compatibel is met de gekozen dimmer.
Wanneer schakel je een elektricien in?
Het vervangen van een schakelaar door een dimmer valt normaal gesproken onder lichte doe-het-zelfklussen. Toch zijn er situaties waarbij je beter een elektricien inschakelt: als je de bedrading in de inbouwdoos niet herkent, als er meer dan twee draden zitten zonder duidelijke markering, of als de installatie erg oud is en je twijfelt aan de staat van de bedrading. Een elektricien brengt dit snel in kaart en voorkomt problemen.
Heb je alles goed aangesloten en werkt de dimmer naar wens, dan is de klus klaar. Controleer de eerste paar dagen of de lampen stabiel dimmen, zonder flikkering of hitte-ontwikkeling bij de dimmer zelf. Bij twijfel: kijk de handleiding nog eens na of raadpleeg de klantenservice van de fabrikant.
