Een schakelaar vervangen door een dimmer is een klus die de meeste mensen zelf kunnen doen, zonder elektricien. Je hebt er een geschikte dimmer voor nodig, een schroevendraaier en een paar minuten de tijd. Zorg wel altijd dat de stroom eerst uitgeschakeld is voordat je begint.
Wat je nodig hebt voordat je begint
Koop een dimmer die past bij het type lamp dat je gebruikt. Niet elke dimmer werkt met elke lamp. Voor LED-lampen heb je een LED-dimmer nodig. Staat er op de verpakking van je lamp dat de lamp dimbaar is? Dan kun je door. Is de lamp niet dimbaar, dan heeft het vervangen van de schakelaar geen zin en kan de lamp beschadigen of flikkeren.
Dit heb je nodig:
- Een dimmer (geschikt voor jouw lamptype)
- Een platte of kruiskopschroevendraaier
- Een spanningzoeker of voltmeter (aanbevolen)
- Eventueel een kleine lamp of zaklamp voor in de meterkast
Schakelaar vervangen door dimmer: stap voor stap
Stap 1: Zet de stroom uit. Ga naar de meterkast en zet de groep uit waarop de schakelaar is aangesloten. Weet je niet welke groep het is? Schakel dan de hoofdschakelaar uit. Controleer daarna met een spanningzoeker of de stroom echt weg is. Raak nooit draden aan voordat je dit gecontroleerd hebt.
Stap 2: Verwijder de huidige schakelaar. Schroef het afdekplaatje los. Daarna zie je het inbouwdeel van de schakelaar. Schroef dit ook los en trek het voorzichtig uit de inbouwdoos. Let op hoe de draden aangesloten zijn, of maak een foto voordat je iets losmaakt.
Stap 3: Noteer de bedrading. In de meeste standaardsituaties kom je twee draden tegen: een fase (meestal bruin of zwart) en een nuldraad of schakelaar-stroom (grijs of blauw). Bij een enkelvoudige schakelaar zijn dat doorgaans twee aansluitpunten. Maak een foto van de bedrading zodat je precies weet welke draad waar zat.
Stap 4: Sluit de dimmer aan. Kijk op de bijsluiter van je dimmer hoe de draden aangesloten moeten worden. De meeste dimmers hebben twee aansluitklemmen voor een enkelvoudige schakelaar. Sommige dimmers hebben een extra aansluiting voor een nuldraad. Is er geen nuldraad aanwezig in je inbouwdoos? Dan heb je een dimmer nodig die zonder nuldraad werkt, ook wel een twee-draads dimmer genoemd.
Stap 5: Bevestig de dimmer en zet de stroom terug. Druk het inbouwdeel voorzichtig terug in de inbouwdoos en schroef het vast. Bevestig daarna het afdekplaatje. Zet de stroom in de meterkast terug aan en test of de dimmer werkt.
Twee-draads of drie-draads dimmer: wat heb jij?
Dit is het punt waar veel mensen tegenaan lopen. In oudere woningen is er vaak geen nuldraad aanwezig in de schakelaarbox. Je hebt dan een twee-draads dimmer nodig. Die werkt met alleen de fase en de schakelaardraad. Nieuwere installaties hebben soms wél een nuldraad aanwezig. Controleer dit altijd voordat je een dimmer koopt, want een drie-draads dimmer werkt simpelweg niet als er maar twee draden beschikbaar zijn.
Wanneer het beter is om een elektricien te bellen
Twijfel je over de bedrading of kom je meer dan twee draden tegen in de inbouwdoos? Zet dan de stroom terug en vraag een elektricien. Hetzelfde geldt als je een dimmer wil plaatsen in een installatiegroep met meerdere schakelaars (een wisselschakelaar), want dat is een andere situatie dan een standaard aan/uit-schakelaar. Ook als je twijfelt of je installatie voldoet aan de huidige normen, is professioneel advies verstandig.
Een dimmer plaatsen op een standaard enkel schakelaar is een eenvoudige klus als je de juiste dimmer kiest en de stroom uitschakelt. De voorbereiding, dus het controleren van je lamptype en het aantal beschikbare draden, bepaalt of de klus vlot verloopt of toch ingewikkelder uitpakt dan verwacht.
