Ja, een ledlamp wordt warm, maar lang niet zo warm als een gloeilamp of halogeenlamp. Het idee dat ledlampen helemaal geen warmte afgeven is een hardnekkig fabeltje. Ze worden wel degelijk warm, alleen op een andere manier en op een andere plek dan je misschien gewend bent.
Bij een gloeilamp gaat het grootste deel van de energie verloren als warmte via het glas en het lichtgevende draad. Een ledlamp werkt anders: die zet een veel groter deel van de energie om in licht. De warmte die wél vrijkomt, wordt afgevoerd via de behuizing of een ingebouwde koelvin onderaan de lamp, niet via het lichtgevende deel zelf.
Hoe warm wordt een ledlamp precies?
De bovenkant van een ledlamp, waar het licht uitkomt, blijft relatief koel. Dat is een bewust ontwerp: de hitte wordt juist weggeleid van de ledchips, want hitte is slecht voor de levensduur van een led. De warmte verzamelt zich in de voet of het metalen gedeelte van de lamp. Dat deel kan oplopen tot zo’n 60 graden Celsius, afhankelijk van het wattage en de armatuur waarin de lamp zit.
Ter vergelijking: een klassieke gloeilamp van 60 watt kan het glas opwarmen tot 200 graden of meer. Een halogeenlamp haalt zelfs temperaturen van 300 graden. Een ledlamp van vergelijkbare lichtopbrengst (zo’n 8 tot 10 watt) blijft daar ver onder.
Waarom wordt een ledlamp toch warm?
Geen enkele lamp zet energie voor honderd procent om in licht, ook een ledlamp niet. De warmte die een led produceert ontstaat in de elektrische componenten, vooral in de driver (de ingebouwde voeding). Die driver regelt de stroom naar de ledchips en produceert daarbij verlieswarmte. Hoe hoger het wattage van de lamp, hoe meer warmte er vrijkomt.
Slechte ventilatie maakt het erger. Zit een ledlamp in een volledig gesloten armatuur zonder luchtcirculatie, dan kan de temperatuur sneller oplopen dan in een open fitting. Dat is niet alleen onprettig, maar verkort ook de levensduur van de lamp.
Wanneer is de warmte van een ledlamp een probleem?
In de meeste thuissituaties merk je weinig van de warmte die een ledlamp afgeeft. Toch zijn er situaties waarbij je er rekening mee moet houden:
- Gesloten armaturen: in een volledig afgesloten lamp of inbouwspot kan warmte niet weg. Kies dan uitdrukkelijk een ledlamp die geschikt is voor gesloten armaturen. Dit staat op de verpakking.
- Dimbare lampen: dimbare ledlampen die niet compatibel zijn met de dimmer kunnen extra warmte produceren en eerder kapotgaan.
- Hoog wattage: een ledlamp van 20 watt of meer (voor professioneel gebruik) geeft merkbaar meer warmte af dan een gewone huishoudlamp van 8 watt.
- Krappe inbouwruimte: bij inbouwspots in een verlaagd plafond zonder ventilatie kan hitte ophopen boven het plafond.
Wordt een ledlamp warm genoeg om brandgevaar te veroorzaken?
Onder normale omstandigheden niet. De temperaturen die een ledlamp bereikt zijn veel te laag om brand te veroorzaken bij reguliere materialen. Wel is het verstandig om geen brandbare materialen direct tegen een lamp aan te plaatsen, zeker niet bij hogere vermogens. Gebruik altijd lampen met een CE-keurmerk en koop ze bij een betrouwbare leverancier, want goedkope lampen zonder keurmerk zijn soms van mindere kwaliteit en kunnen eerder problemen geven.
De conclusie is simpel: een ledlamp wordt warm, maar beheerst en op de juiste plek. Zolang je de lamp gebruikt in een geschikte armatuur en kiest voor een lamp met de juiste specificaties, is er niets aan de hand. De warmte is een bijproduct, geen zwakte van de technologie.
