Wat is een zekering en hoe werkt die?

wat is een zekering

Een zekering is een beveiliging die de stroom onderbreekt als er te veel stroom door een elektrische leiding loopt. Zo helpt een zekering voorkomen dat bedrading te heet wordt en verkleint hij de kans op schade of brand.

In de meterkast beveiligt een zekering meestal een groep: een deel van de elektrische installatie in huis. Je vindt zekeringen ook in apparaten en voertuigen.

Wat is een zekering precies?

Een zekering zit in de stroomkring tussen de elektriciteitsvoorziening en de aangesloten apparaten. Zolang de stroom binnen de toegestane grenzen blijft, kan elektriciteit door de zekering lopen. Wordt de stroom te hoog, dan onderbreekt de zekering de stroomkring.

Daardoor krijgen de apparaten achter die zekering geen stroom meer. De zekering beschermt vooral de bedrading en andere onderdelen van de installatie tegen de gevolgen van een te hoge stroom. Dat betekent niet dat een apparaat bij een storing altijd onbeschadigd blijft.

Wanneer onderbreekt een zekering de stroom?

Een zekering reageert op overstroom: er loopt meer stroom dan de installatie op dat punt veilig kan verwerken. Dat kan op twee manieren gebeuren:

  • Overbelasting: er vragen samen te veel apparaten stroom van dezelfde groep. Dat kan gebeuren als je meerdere apparaten met een hoog vermogen tegelijk gebruikt.
  • Kortsluiting: de stroom volgt door een defect of verkeerde verbinding een onbedoelde route. Daardoor kan de stroom snel sterk stijgen.

Hoe snel een zekering reageert, hangt af van het type en van de grootte van de stroom. Bij een kleine overbelasting duurt het meestal langer voordat de zekering uitschakelt dan bij een grote kortsluitstroom.

Hoe werkt een zekering in de meterkast?

In een oudere groepenkast zitten vaak zekeringen met een smeltpatroon, ook wel stoppen genoemd. Daarin zit een smeltbaar onderdeel. Als er te veel stroom loopt, wordt dat onderdeel heet en smelt het door. De stroomkring is dan onderbroken.

In veel moderne groepenkasten zitten installatieautomaten. Die worden in het dagelijks taalgebruik ook automatische zekeringen genoemd. Ze schakelen de stroom uit bij overbelasting of kortsluiting. Anders dan een doorgebrande smeltzekering kan een installatieautomaat na het oplossen van de oorzaak meestal weer worden ingeschakeld.

Een zekering die uitschakelt, doet dat niet zomaar. Haal bij overbelasting enkele apparaten van de groep af voordat je de stroom weer inschakelt. Schakelt de beveiliging opnieuw uit of ruik je een brandlucht, laat de stroom dan uit en schakel een elektricien in.

Wat betekent het aantal ampère op een zekering?

Op een zekering staat een waarde in ampère (A). Die geeft de nominale stroom aan: de stroom waarvoor de zekering bedoeld is. Een groep in huis is bijvoorbeeld vaak beveiligd met een zekering of installatieautomaat van 16 ampère.

Die waarde betekent niet dat de beveiliging bij een kleine overschrijding direct uitschakelt. De reactietijd hangt ook af van hoeveel hoger de stroom is en van de eigenschappen van de zekering.

Een hogere waarde is niet vanzelf beter. Als de beveiliging te zwaar is voor de bedrading, kan die bedrading te heet worden voordat de stroom wordt onderbroken. Overbrug een zekering daarom nooit en laat de beveiliging bij aanpassingen beoordelen door een elektricien.

Waarvoor beschermt een zekering niet?

Een gewone zekering reageert op een te hoge stroom. Een aardlekschakelaar heeft een andere taak: die schakelt uit als er een bepaald verschil ontstaat tussen de stroom die heen en terug loopt.

Een zekering voorkomt niet dat je een elektrische schok krijgt wanneer je een onderdeel aanraakt dat onder spanning staat. Ga er daarom niet van uit dat een leiding veilig is om aan te raken omdat er een zekering in de installatie zit.

Veelgestelde vragen over zekeringen

Heeft elk apparaat een eigen zekering?
Niet elk apparaat heeft een eigen zekering. Sommige apparaten hebben een kleine beveiliging in het apparaat zelf. Daarnaast worden de bedrading en aansluitpunten in huis beveiligd door de zekering van de groep.

Wat is een hoofdzekering?
Een hoofdzekering beveiligt de aansluiting van de woning. Deze zit vóór de groepen in de installatie. De hoofdzekering is vaak verzegeld en mag je niet zelf vervangen. Neem bij een probleem met een verzegelde hoofdzekering contact op met je netbeheerder.

Is een zekering hetzelfde als een schakelaar?
Nee. Met een gewone schakelaar onderbreek je zelf de stroom. Een zekering is een beveiliging die de stroom automatisch onderbreekt als die te hoog wordt. Een installatieautomaat kan daarnaast een hendel hebben waarmee je hem handmatig uitschakelt.

Een zekering herken je vooral aan zijn taak: hij onderbreekt de stroom bij overbelasting of kortsluiting. Blijft een zekering uitschakelen, zoek dan eerst de oorzaak in plaats van de beveiliging steeds opnieuw in te schakelen.

Scroll naar boven