Een dimmer afstellen doe je door de minimumstand (en soms de maximumstand) handmatig in te stellen, zodat de lamp niet flikkert bij een lage stand en ook niet uitschiet bij de hoogste stand. Vooral bij led-lampen is dit nodig, omdat leds een andere belasting hebben dan gloeilampen en daardoor snel buiten het inregelgebied van de dimmer vallen.
Hieronder lees je stap voor stap hoe je dat doet, wat je kunt verwachten en wanneer afstellen écht nodig is.
Wanneer moet je een dimmer afstellen?
Je merkt dat afstellen nodig is als de lamp flikkert bij een lage dimstand, als hij niet soepel dimt maar in stappen springt, of als hij al uitgaat terwijl de dimmer nog niet op de laagste stand staat. Dit komt bijna altijd voor bij led-lampen die op een dimmer zijn aangesloten die oorspronkelijk voor gloeilampen was bedoeld, maar ook nieuwere led-dimmers kunnen soms net even anders omgaan met een specifieke lamp of driver.
Soms gaat de lamp ook flikkeren aan de bovenkant van de dimschaal. In dat geval is het nuttig om ook de maximumstand bij te stellen. Niet alle dimmers bieden die optie, maar veel moderne led-dimmers hebben zowel een minimum- als een maximuminstelling.
Dimmer afstellen: stap voor stap
De exacte procedure verschilt per merk en type dimmer, maar de meest voorkomende methode werkt als volgt:
- Zet de dimmer op de laagste stand waarbij de lamp nog brandt (maar niet meer flikkert).
- Houd de dimmerknop 5 seconden ingedrukt totdat de lamp één keer uitgaat en weer aangaat. Dit signaal betekent dat de minimumstand is opgeslagen in het geheugen van de dimmer.
- Laat de knop los. De dimmer onthoudt deze instelling ook na een stroomonderbreking.
Bij sommige dimmers zit er een kleine instelschroef aan de zijkant of achterkant van het apparaat. Die schroef heet meestal de “L-trim” (voor de minimumstand) en soms een “H-trim” (voor de maximumstand). Je draait de schroef met een kleine schroevendraaier voorzichtig bij, terwijl de lamp aan is, totdat het flikkeren stopt. Draai altijd langzaam, want een kleine draai kan al veel effect hebben.
Minimumstand instellen via een instelschroef
Niet elke dimmer heeft een digitale instellingsoptie zoals hierboven beschreven. Bij analoge draaipotentiometers of schuifdimmers zit de afstelling vaak achter een klein luikje of direct op de zijkant van het apparaat. Je haalt hiervoor de dimmer uit de wandcontactdoos (zet eerst de groep uit via de meterkast) en draait de L-trimmerschroef een kwart slag met de klok mee om de minimumstand te verhogen, of tegen de klok in om hem te verlagen.
Let op: werk nooit aan de bedrading met de stroom aan. Alleen de instelschroef zelf hoef je bij sommige ingebouwde dimmers niet van de stroom te halen, maar controleer dit in de handleiding van jouw specifieke dimmer.
Tips om flikkeren te voorkomen na het afstellen
Afstellen lost het probleem in de meeste gevallen op, maar niet altijd volledig. Een paar dingen om rekening mee te houden:
- Gebruik bij voorkeur lampen en dimmers van hetzelfde merk, of check de compatibiliteitslijst van de dimmerfabrikant. Veel fabrikanten publiceren zo’n lijst op hun website.
- Verander je de lamp later door een ander type of wattage, dan kan het nodig zijn om de dimmer opnieuw af te stellen.
- Bij meerdere led-lampen op één dimmer kan het minimumpunt verschuiven. Voeg je lampen toe of verwijder je er een, stel de dimmer dan opnieuw in.
- Flikker je nog steeds na afstellen? Dan is de lamp mogelijk niet dimbaar, of de dimmer is niet geschikt voor het type led-driver in de lamp. In dat geval helpt een led-geschikte dimmer of een andere lamp meer dan verder bijstellen.
Een goed afgestelde dimmer zorgt voor een vloeiende schakeling van laag naar hoog, zonder gedoe aan de uiteinden van de schaal. Het duurt meestal niet meer dan een paar minuten, en je hoeft er geen elektricien voor te bellen. Controleer achteraf even of de lamp op de laagste en hoogste stand stabiel brandt. Dan zit het goed.
