Een tl lamp aansluiten op een schakelaar doe je door een schakeldraad (zwart) te leggen tussen de schakelaar en de lamp, zodat de schakelaar de stroomkring onderbreekt of sluit. Dit is de kern van de aansluiting. Hieronder lees je precies hoe je dat aanpakt, wat je nodig hebt en waar je op moet letten.
Let op: werk je met de vaste elektra in je woning? Schakel dan altijd eerst de groep uit via de meterkast en controleer met een spanningzoeker of de draden spanningsloos zijn. Dit is geen voorzorgsmaatregel die je kunt overslaan.
Wat je nodig hebt
- TL armatuur met starter en voorschakelaar (of een elektronisch voorschakelapparaat)
- Schakelaar (enkelvoudig)
- Zwarte schakeldraad (1,5 mm² of 2,5 mm², afhankelijk van de groep)
- Fase (bruin of zwart), nul (blauw) en aarding (geel-groen)
- Spanningzoeker of multimeter
- Schroevendraaier en striptang
Hoe de stroomkring werkt bij een tl lamp op een schakelaar
Een schakelaar onderbreekt altijd de fase, nooit de nul. De fase loopt van de groep naar de schakelaar, en van de schakelaar via een schakeldraad naar de tl lamp. De nul gaat rechtstreeks van de groep naar het armatuur. De aarding sluit je aan op het armatuur zelf, als dat een metalen behuizing heeft.
De schakeldraad is de extra draad die je nodig hebt als die er nog niet ligt. Dit is een gewone ader, maar wordt bij conventie zwart gemarkeerd (of gemerkt met zwarte tape) zoControls iedereen later ziet dat het een schakeldraad is en geen normale fase.
TL lamp aansluiten op schakelaar: stap voor stap
- Zet de groep uit in de meterkast en controleer met een spanningzoeker of er echt geen spanning op de draden staat.
- Leg de schakeldraad van de schakelaar naar het armatuur, als die er nog niet is. Gebruik hiervoor minimaal 1,5 mm² draad.
- Sluit de schakelaar aan: de binnenkomende fase (bruin of zwart) gaat op de ene klem van de schakelaar. De schakeldraad (zwart, richting lamp) gaat op de andere klem.
- Sluit het armatuur aan: de schakeldraad (fase via schakelaar) sluit je aan op de faseklem van het armatuur. De nul (blauw) sluit je aan op de nulklem. De aarding (geel-groen) gaat op de aardklem.
- Sluit het armatuur en zet de groep weer aan. Test of de schakelaar de lamp correct aan en uit zet.
Volgorde van de draden in het armatuur
Een traditioneel tl armatuur heeft een voorschakelaar (drossel) en een starter. De bedrading binnen het armatuur is al voorgedraad; jij sluit alleen de buitenkomende draden aan op de aansluitklemmen. Bij een armatuur met een elektronisch voorschakelapparaat (EVG) is de aansluiting hetzelfde: fase, nul en aarding op de juiste klemmen.
Kijk altijd op het aansluitschema dat op of in het armatuur staat. Fabrikanten geven dit schema standaard mee, en het voorkomt fouten bij tl lampen met meerdere buizen.
Veelgemaakte fouten
- De nul schakelen in plaats van de fase. De lamp gaat dan wel aan en uit, maar staat bij “uit” nog wel onder spanning. Dat is gevaarlijk bij onderhoud.
- Geen schakeldraad aanwezig. Als er tussen de schakelaar en het armatuur alleen een fase en nul lopen (maar geen schakeldraad), kun je de schakelaar niet tussenzetten zonder extra draad te leggen.
- Verkeerde draaddikte. Gebruik nooit dunner dan 1,5 mm² voor lichtpunten op een 16A-groep.
- Aarding weglaten. Bij een metalen armatuur is de aarding verplicht. Laat je die weg, dan is het armatuur bij een fout niet beveiligd.
Wanneer schakel je een elektricien in?
Als er geen schakeldraad aanwezig is en je moet een nieuwe leiding in de muur wegwerken, is dat in een bestaande woning al snel specialistisch werk. Hetzelfde geldt als de bestaande bedrading oud is (pre-1980, soms zonder aarding) of als je twijfelt over de kleurcodering. In die gevallen is het verstandig een erkend elektricien te bellen. Aansluiten op een bestaand punt dat al correct is voorbereid, kun je als doe-het-zelver prima zelf doen, mits je de stappen hierboven nauwkeurig volgt.
Heb je de schakelaar en het armatuur correct aangesloten en werkt de lamp niet? Controleer dan eerst de starter en de tl buis zelf, want die zijn vaker de oorzaak dan de bedrading.
