Een COB led (Chip on Board) is een ledtechnologie waarbij meerdere ledchips direct op één substraat worden gemonteerd en samen één aaneengesloten lichtvlak vormen. Je ziet geen losse lichtpuntjes meer, maar één egale lichtlijn of lichtbron. Dat is precies het grote verschil met traditionele ledstrips.
COB staat voor “Chip on Board”. Bij deze techniek worden tientallen, soms honderden kleine ledchips zo dicht op elkaar geplaatst dat ze als één geheel oplichten. Het resultaat is een strakke, uniforme verlichting zonder de gestreepte of gestippelde uitstraling die je bij oudere ledstrips weleens ziet.
Hoe werkt een COB led precies?
Bij gewone SMD-ledstrips zitten de chips in losse behuizingen op een strip. Je kunt ze met het blote oog onderscheiden. Bij een COB strip worden de naakte chipjes rechtstreeks op het printplaatje gelijmd en elektrisch verbonden, waarna het geheel wordt afgedekt met een laagje fosfor (de gele coating die je ziet). Die fosforlaag zet het blauwe licht van de chips om naar wit licht, en zorgt er tegelijk voor dat alles als één vlak licht uitstraalt.
Het effect is goed te vergelijken met een TL-buis: je ziet het licht, niet de bron. Bij een COB ledstrip van 5 meter zie je langs de hele lengte een ononderbroken lichtlijn, zonder donkere plekjes tussen de chips.
Wat is het verschil tussen COB en SMD?
SMD (Surface Mounted Device) is momenteel de meest gebruikte techniek voor ledstrips. SMD-chips zijn kleine, individuele ledmodules die op vaste afstanden op de strip zijn geplaatst. Dit werkt prima voor algemene verlichting, maar bij korte kijkafstand of wanneer je de strip zelf zichtbaar maakt (bijvoorbeeld in een profiel zonder melkwitte afdekking), zie je duidelijke lichtpuntjes.
COB geeft een egaler beeld, juist omdat er geen tussenruimte is. Bekijk onderstaande vergelijking:
| Kenmerk | SMD led | COB led |
|---|---|---|
| Zichtbare lichtpunten | Ja | Nee |
| Lichtlijn | Gestippeld | Doorlopend |
| Chipdikte | Groter | Dunner/compacter |
| Warmteafgifte | Verdeeld over chips | Geconcentreerd op substraat |
| Dimbaar | Ja (afhankelijk van driver) | Ja (afhankelijk van driver) |
Voordelen van COB led
- Egaal licht: geen zichtbare hotspots of lichtpuntjes, ook niet bij korte kijkafstand.
- Strakke uitstraling: ideaal als je de strip zichtbaar wil verwerken, bijvoorbeeld in een open profiel of als sfeerverlichting langs een plafondrand.
- Hoge lichtdichtheid: door de grote hoeveelheid chips per meter is de lichtopbrengst per centimeter hoog.
- Dunne opbouw: COB strips zijn vaak compacter dan vergelijkbare SMD strips, wat ze makkelijker maakt in smalle profielen.
Nadelen en aandachtspunten
COB led heeft ook een keerzijde die je niet moet onderschatten. Omdat alle chips zo dicht op elkaar zitten en de warmte zich concentreert op een klein oppervlak, is goede koeling extra belangrijk. Gebruik je een COB strip zonder aluminium profiel of koelprofiel, dan verslijt de strip sneller en zal de lichtopbrengst eerder afnemen.
Daarnaast zijn COB strips minder flexibel te knippen dan SMD strips. Afhankelijk van het type kun je pas om de 10 centimeter knippen in plaats van elke paar centimeter. Check dit altijd vóór je bestelt, want een strip die 3 centimeter te lang is en niet geknipt mag worden, is een probleem dat je niet achteraf oplost.
RGB COB strips (met kleurwisseling) zijn minder breed beschikbaar dan witte COB varianten, en de kleurmenging is bij sommige goedkopere varianten minder uniform dan bij een goede RGB SMD strip. Wil je kleurverlichting, dan is SMD in veel gevallen nog steeds de betere keuze.
Wanneer kies je voor een COB ledstrip?
COB is de beste keuze als je strakke, ononderbroken verlichting wil zonder zichtbare lichtpunten. Denk aan indirecte plafondverlichting, verlichte wandnissen, keukenkastverlichting of sierstrips die zichtbaar zijn in een open aluminium profiel. Juist daar valt het verschil met SMD het meest op.
Voor toepassing achter een melkwitte diffuser is COB minder noodzakelijk: die diffuser verspreidt het licht toch al en maakt de lichtpuntjes van SMD onzichtbaar. In dat geval kan een goede SMD strip met hoge chipsdichtheid net zo goed werken voor een lagere prijs.
COB led is kortom een slimme keuze als het uiterlijk van de lichtlijn zelf meetelt. Voor functionele achtergrondverlichting die je toch niet ziet, is het verschil kleiner dan de prijskaartjes soms suggereren.
