Een led lamp die zoemt zonder dimmer heeft bijna altijd een interne oorzaak: de driver (het elektronische onderdeel dat de stroom regelt) in de lamp zelf trilt of maakt geluid. Dit komt vaker voor dan je denkt, ook zonder dat er een dimmer aan te pas komt. Hieronder lees je precies waardoor het zoemen ontstaat en wat je eraan kunt doen.
Waarom zoemt een led lamp zonder dimmer?
Veel mensen denken dat zoemen bij led lampen altijd door een dimmer komt. Dat klopt in veel gevallen, maar het zoemen kan ook optreden als er helemaal geen dimmer in het circuit zit. De meest voorkomende oorzaken zijn:
- Slechte kwaliteit driver: Elke led lamp heeft een ingebouwde driver die wisselstroom omzet naar de gelijkstroom die de led nodig heeft. Bij goedkope lampen trilt dit onderdeel hoorbaar bij de netfrequentie van 50 Hz of een veelvoud daarvan.
- Condensatoren die zoemen: In de driver zitten kleine condensatoren. Als die van slechte kwaliteit zijn of al slijten, beginnen ze te trillen en dat hoor je als een laag gezoem of gebrom.
- Elektromagnetische storing: Andere apparaten op hetzelfde groepje, zoals een koelkast, magnetron of ventilator, kunnen storingen op de leidingen veroorzaken waar de led lamp op reageert met gezoem.
- Restspanning op de leidingen: Sommige schakelaars (ook zonder dimmer) laten een kleine restspanning staan als ze “uit” zijn. Dat kan de driver van een led lamp laten trillen, ook als de lamp eigenlijk uit hoort te zijn.
- Loszittende fitting of armatuur: Soms zit het geluid niet in de lamp zelf, maar trilt de fitting of de armatuur mee op de kleine trillingen die de lamp uitzendt.
Hoe je de oorzaak kunt achterhalen
Probeer de lamp eerst in een andere fitting op een ander groepje. Zoemt hij daar ook? Dan ligt het aan de lamp zelf, waarschijnlijk de driver. Zoemt hij in de nieuwe situatie niet, dan is de kans groot dat de oorzaak in de bedrading, de schakelaar of andere apparaten op dat groepje zit.
Draai ook eens aan de lamp in de fitting. Een losse lamp kan al voldoende trillen om een zoemend geluid te maken. Is de lamp stevig vast en blijft het geluid, dan is het echt intern.
Wat kun je doen aan een zoemende led lamp zonder dimmer?
De meest directe oplossing is de lamp vervangen door een exemplaar van een betere kwaliteit. Goedkope led lampen (vaak minder dan een paar euro per stuk) hebben vaker een inferieure driver. Lampen van bekende merken of met een CE-keurmerk én een aanvullende kwaliteitskeurmerk zoals TÜV of ENEC hebben doorgaans stillere drivers.
Zoemt de lamp vanwege restspanning op de leiding, dan kan een zogeheten gloeilampweerstand of een entstoringscondensator uitkomst bieden. Dit zijn kleine, goedkope onderdelen die een elektricien eenvoudig in de fitting of aansluitdoos kan plaatsen. Ze zorgen ervoor dat de kleine restspanning wordt “opgevangen” zodat de driver er niet op reageert.
Vermoed je dat andere apparaten op hetzelfde groepje voor storing zorgen? Verdeel de apparaten dan over verschillende groepen, of sluit storing-gevoelige apparaten aan op een groep zonder zware verbruikers zoals een koelkast of wasmachine.
Wanneer is het slim om een elektricien te bellen?
Als het wisselen van de lamp het probleem niet oplost, en zeker als meerdere lampen in dezelfde ruimte zoemen, is het verstandig om een elektricien te laten kijken. Soms zit er een aardingsprobleem of een andere elektrische afwijking achter die verder gaat dan een slechte lamp. Laat dat niet te lang zitten, want het kan op den duur andere apparaten belasten.
In de meeste gevallen los je een zoemende led lamp zonder dimmer op door de lamp zelf te vervangen door een kwalitatief beter exemplaar. Kost dat na één of twee pogingen nog steeds geen resultaat, kijk dan naar de installatie. Het zoemen is zelden gevaarlijk, maar wel vervelend, en met de juiste aanpak is het bijna altijd te verhelpen.
